nổi khùng
Định nghĩa
- Động từ:
- Trở nên tức giận một cách đột ngột và dữ dội: "nổi khùng" diễn tả trạng thái bùng phát cơn giận một cách mạnh mẽ, thường kèm theo biểu hiện bên ngoài như quát tháo, hành động thiếu kiểm soát.
- Phát cáu, nổi cơn thịnh nộ: Cách nói thông tục, nhấn mạnh sự mất bình tĩnh và phản ứng gay gắt trước một sự việc, lời nói nào đó.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Nghe tin đó, anh ấy nổi khùng lên, đập bàn đập ghế. (Nghe tin đó, anh ấy nổi giận dữ dội, đập bàn đập ghế.)
- Đừng chọc nó nữa, nó sắp nổi khùng đấy. (Đừng chọc nó nữa, nó sắp phát cáu lên đấy.)
- Cô giáo nổi khùng khi thấy cả lớp không học bài. (Cô giáo nổi cơn thịnh nộ khi thấy cả lớp không học bài.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Làm cho ai nổi khùng": Hành động hoặc lời nói khiến người khác tức giận dữ dội.
- Những lời châm chọc của hắn đủ để làm cho bất kỳ ai nổi khùng. (Những lời châm chọc của hắn đủ để làm cho bất kỳ ai phát cáu.)
"Nổi khùng nổi khịa": Cụm từ láy, nhấn mạnh việc giận dữ, cáu kỉnh một cách vô cớ hoặc liên tục.
- Dạo này ông ấy hay nổi khùng nổi khịa với mọi người. (Dạo này ông ấy hay cáu gắt vô cớ với mọi người.)
Biến thể và từ gần giống
- Nổi giận (động từ): Tức giận, phẫn nộ. (Từ đồng nghĩa, ít mang sắc thái thông tục, mạnh mẽ như "nổi khùng").
- Nổi cáu (động từ): Phát cáu, tức giận. (Mức độ có thể nhẹ hơn "nổi khùng").
- Phát khùng (động từ): Như "nổi khùng", diễn tả sự bùng nổ cơn giận.
- Thịnh nộ (danh từ): Cơn giận dữ mãnh liệt. (Từ Hán Việt, trang trọng hơn).
Từ đồng nghĩa
- Nổi trận lôi đình: Nổi giận rất dữ dội, kinh khủng.
- Tức điên lên: Tức giận đến mức mất kiểm soát.
- Bực tức: Khó chịu, tức giận (mức độ có thể nhẹ hơn).
Từ trái nghĩa
- Bình tĩnh: Giữ được trạng thái ổn định, không nóng nảy.
- Điềm đạm: Tính cách ôn hòa, nhã nhặn.
- Dịu dàng: Nhẹ nhàng, hiền hòa.
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- Giận quá mất khôn: Khi quá tức giận, con người dễ mất suy nghĩ sáng suốt, hành động thiếu lý trí. (Cảnh báo về hậu quả của việc "nổi khùng").
- Nóng quá mất ngon: Nóng giận quá sẽ làm hỏng việc. (Nhấn mạnh tác hại của sự nóng nảy).